Pobl heb hanes cynnar fuon ni'r Cymry a'r drws oedd yn agor ar ein gorffennol pell wedi'i gau. Er hyn rywle yn nyfnderoedd ein bod roedd i ni, fel y tystia ein llenyddiaeth, gof amdanom ni'r Cymry fel gwir frodorion Ynys Prydain a fu unwaith yn meddiannu Prydain oll cyn ein hysbeilio gan eraill o'n tai a'n tiroedd gan adael ein gwaed ar y gwellt a'n haelwydydd yn oer ac yn adfail.

Diolch i R. Elwyn Hughes am anfon y soned ganlynol i ni. Danfonodd Niclas y Glais lythyr a'r soned yma ato ym 1969 gan ddweud mai hon fyddai ei soned olaf.

"Dystawa cannoedd yn ei wyddfod . . . a theimla lluaws awydd i daly eu gwarogaeth iddo fel pe bai yn fod uwch-raddol. Tybiant nad oes ei gyffelyb; ac nid oes ychwaith. Saif ar ei ben ei hun yn hollol fel Nodwydd Cleopatra, yn llawn o hynodrwydd".

Mae Yemen heddiw yn talu pris chwerw am y drwg a wnaed gan yr Ymerodraeth Brydeinig a rwystrodd ddatblygiad naturiol llwythi bychan De Arabia. Yn y 19eg ganrif roedd Prydain a'i bryd ar sefydlu ei phresenoldeb yn y Dwyrain Canol. Y cam cyntaf oedd i Lywodraeth Prydain feddiannu Aden yn 1839.